defterk

Anadolu Notları

13 Haziran 2014 Cuma 16:35
anadolu-notlari

"Misafirperver memleket". Reşat Nuri Güntekin, "Anadolu Notları" kitabında Niğdeliler için işte bu cümleyi kuruyor. Murat Akalın yazdı...










"Misafirperver memleketin iyilik etmeyi seven asil ve yumuşak yüzlü insanları"

İnsanları ait oldukları kavimlere, yaşadıkları köy, kent ya da ülkelerine göre tasnif etmeyi, onlar hakkında birtakım genellemelerde bulunmayı sevmem.

Kürtler, Araplar, Karadenizliler, Kayserililer gibi ifadelerle başlanan sözlere ne itibar ederim ne de iltifat… Yalnız bu demek değildir ki insanlar, yaşadığı şehre, vatandaşı olduğu ülkeye, konuştuğu dile, hayatını düzenleyen dine dair sahiplenmelerde bulunmamalı.

Bilakis hayatımızı anlamlandıran bu değerler topluluğu ile barışık yaşamanın gereği olarak onlardan güzel olduğunu düşündüklerimizi sahiplenmeli, korumaya gayret etmeli ve bu güzelliklerden toplumun diğer fertlerinin de haberdar olması için onları ön plana çıkarmalıyız.

Sohbet arasında birisinin övünmeye başladığı düşünüldüğü an dostlar arasında çokça söylenen veciz bir söz var: Sen seni övme, el seni övsün!

“Peki ama nerden çıktı şimdi bütün bunlar? Hele ağzındaki baklayı çıkar bakalım!”denildiğini duyar gibiyim. İtiraf ediyorum: Sözü bir Niğde(li) ve İç Anadolu insanı methiyesine getireceğim.

Kim, nerede mi yapmış bunu?

Türk Edebiyatı’nın usta romancısı Reşat Nuri Güntekin’i bilirsiniz. Yazarın Çalıkuşu, Yaprak Dökümü gibi romanları meşhur olmakla birlikte bir başka tanınmış eseri de Anadolu Notları adlı gezi yazısı türündeki kitabıdır.

Reşat Nuri, Milli Eğitim Bakanlığı Müfettişliği yaptığı sıralarda Anadolu’da yaptığı gezilerde elde ettiği gözlemlerini bu kitapta toplamış.

Kitap, yazarın Anadolu’nun sosyal ve kültürel hayatına dair önemli tespitlerini barındırıyor sayfalarında. Bu itibarla Anadolu insanı ve yaşantısı ile ilgili önemli bir kaynak olma hüviyeti taşırıyor eser.

İşte bu kitapta Reşat Nuri iki ayrı başlıkta Niğde’yi işlemiş. Bunlardan ilki Faruk Nafiz’in hanı diye tarif ettiği hana uğrayıp Nafiz’e “Han Duvarları”nı yazdıran havayı teneffüs ettikten sonraki gözlemlerini yazdığı bölüm.

Bir de eserde yazarın Niğdeliye dair önemli gözlemlerinin bulunduğu Otoray Yolculuğu- II adlı bölüm var. Yazar, bu bölümde raylar üzerinde Niğde’yi geçerken Niğdelilere ve bölge insanına dair önemli tespitlerde bulunuyor.

Memleketimim hakkında yapılmış ve beni çok mutlu eden bu güzel tespitleri değerli okuyucularımızla paylaşmak istiyorum.

Reşat Nuri, adı geçen yazıda der ki: “Buralarda öyle bir topraktayız ki nasıl mahsul yetiştirdiğini pek bilmiyorum. Fakat yetiştirdiği insanlar gayet zeki, açıkgöz ve kan kırmızıdır. Önümüzde Kayseri, solumuzda Nevşehir, arkamızda Niğde, daha sonra Karaman… Kayserili, Nevşehirli, Niğdeli ve Karamanlı tabiatın ateş gibi, su gibi önüne durulmaz kuvvetleridir. İstanbul’da asırlarca en kuvvetli idare ve iş adamları onlar arasından yetişti. İktisadi hayat dediğimiz şey onlarla başladı. Balıkpazarı’ndan Babıâli’ye kadar her sahada onlar daima birinci sınıf insanlar olarak kendilerini tanıttılar.”

Yazının devamında yazar Niğde’yi “son derece bereketli zeka tarlası” diye tasvir ediyor. Niğdeliyi de “misafirperver memleketin iyilik etmeyi seven, asil ve yumuşak yüzlü insanları olarak” nitelendirerek bir hakkı teslim etmiş olmanın huzuruyla yazısını sonlandırıyor.


Murat Akalın


 

Haberin etiketleri:

murat akalın, deneme


Haber okunma sayısı: 4857

htmlPaginator

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

Misafir olarak yorum yapıyorsunuz. Üye Girişi yapın veya Kayıt olun.

YORUMLAR

  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

DİĞER HABERLER